Pracownia Rezonansu Magnetycznego (MR)

Pracownia Rezonansu Magnetycznego (MR)

Badania MR wykonywane są na aparacie Siemens Aera 1,5T. Nośność stołu aparatu wynosi 250 kg, średnica otworu gantry 70cm.

W pracowni wykonuje się obrazowe badania:

  • głowy, w tym angiografia naczyń mózgowych, spektroskopia MR, perfuzja MR,
  • szyi,
  • jamy brzusznej,
  • MRCP – cholangiopankreatografia,
  • enterografia MR,
  • miednicy,
  • prostaty,
  • piersi,
  • śródpiersia, ścian klatki piersiowej,
  • serca,
  • stawów i tkanek miękkich kończyn dolnych i górnych,
  • wszystkich odcinków kręgosłupa.

W celu wykonania badania pacjent musi posiadać aktualne skierowanie z poradni specjalistycznych.

Pacjent zgłasza się na badanie w wyznaczonym terminie ze skierowaniem oraz aktualnym dowodem ubezpieczenia do rejestracji Rezonansu Magnetycznego i Tomografii Komputerowej, Dział Diagnostyki Obrazowej Szpital MSWiA w Lublinie,

Przed badaniem pacjent wypełnia ankietę informacyjną o swoim stanie zdrowia, oraz wyraża zgodę na ewentualne podanie środka kontrastowego podczas badania (wzór do pobrania na dole strony).

Bardzo ważne jest dostarczenie do wglądu poprzednich badań (RTG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, USG, mammografia) oraz dokumentacji medycznej z dotychczasowej diagnostyki i leczenia. 

Pacjent odbiera wyniki badań osobiście lub przez osobę trzecią za potwierdzeniem odbioru.

Rejestracja:

Szpital MSWiA w Lublinie, ul. Grenadierów 3, budynek D, poziom 0

Kontakt telefoniczny: tel. 81 4787 555, tel. 45 95 95 555.

Godziny pracy rejestracji:

  • poniedziałek od godz. 8:00 do 19:45
  • wtorek-piątek w godzinach od 8:00 do 14:45.

Odbiór wyniku badania:

  • Wyniki ambulatoryjnych badań MR są wydawane osobiście pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu lub na podstawie stosownego upoważnienia osobie wskazanej przez pacjenta.
  • Upoważnienie może pacjent pozostawić w dniu badania.
  • Druki upoważnienia dostępne w Rejestracji oraz Pracowni KT/MR.

Informacje o metodzie

Badanie to polega na umieszczeniu pacjenta w komorze aparatu, w stałym polu magnetycznym o wysokiej energii. Powoduje to, że linie pola magnetycznego jąder atomów – w organizmie człowieka – ustawiają się równolegle do kierunku wytworzonego pola magnetycznego. Dodatkowo sam aparat emituje fale radiowe, które docierając do pacjenta i jego poszczególnych tkanek wzbudzają w nich powstanie podobnych fal radiowych (to zjawisko nazywa się rezonansem), które z kolei zwrotnie są odbierane przez aparat. W praktyce jako „rezonator” wykorzystuje się jądro atomu wodoru. Liczba jąder wodoru w poszczególnych tkankach jest różna, co między innymi umożliwia powstawanie obrazu. Komputer dokonując skomplikowanych obliczeń, na ekranie przedstawia uzyskane dane w formie obrazów struktur anatomicznych. Komputer na żądanie operatora może dokonać też obliczeń w taki sposób, aby przedstawić obraz anatomiczny w dowolnie wybranej płaszczyźnie.

Rezonans Magnetyczny wykorzystuje właściwości jąder atomu wodoru, w szczególności jego protonów. Umieszczone w silnym polu magnetycznym ulegają one niewielkiemu namagnesowaniu, pochłaniają impulsy fal elektromagnetycznych o częstotliwości radiowej oraz wysyłają impuls podczas zaniku pobudzenia. Sygnał ten, różniący się natężeniem w zależności od rodzaju tkanki, jest przetwarzany przez system komputerowy i przekształcany w obrazy interpretowane przez radiologów.

Więcej szczegółowych technicznych informacji na stronach:

http://www.e-mri.org/index.html

http://www.cis.rit.edu/htbooks/mri/

Rys historyczny

  • Odkrycie zjawiska fizycznego II połowa lat 40. Felix Bloch i Edward Mills Purcell (Nagroda Nobla z fizyki w 1952 r.)
  • Lata 70 – zastosowanie w medycynie, Paul C. Lauterbur i Peter Mansfield – Nobel 2003
  • Lata 80 – pierwsze instalacje kliniczne
  • 1991 – pierwsza instalacja w Polsce

Budowa aparatu MR

  • magnes o silnym stałym polu magnetycznym
  • stałe <0,5T
  • nadprzewodzące > 1,0T
  • cewki emitujące i odbierające fale radiowe
  • cewki gradientowe – wytwarzają gradient pola pozwalający na wybieranie badanej warstwy
  • system komputerowy do rekonstrukcji obrazu.

Czemu służy badanie MR?

Badanie to umożliwia w sposób całkowicie nieinwazyjny ocenę struktur anatomicznych całego człowieka w dowolnej płaszczyźnie i także trójwymiarowo, a szczególnie dobrze ocenę ośrodkowego układu nerwowego (mózg i kanał kręgowy) i tkanek miękkich kończyn (tkanki podskórne, mięśnie i stawy). Obecnie jest to metoda pozwalająca w najlepszy sposób ocenić struktury anatomiczne oraz ewentualną patologię z dokładnością do kilku milimetrów. Badanie służy także nieinwazyjnej ocenie naczyń całego organizmu (tzw. angiografia rezonansu magnetycznego). W angiografii rezonansu magnetycznego przy pomocy aparatu do rezonansu magnetycznego i bez użycia środka kontrastowego (w sposób nieinwazyjny) można otrzymać obraz naczyń krwionośnych i ocenić ewentualne patologie (np. tętniaki, naczynia patologiczne, itp.).

Wskazania do badania MR

Metoda rezonansu magnetycznego jest niezbędna do precyzyjnej diagnostyki:

  • centralnego układu nerwowego:
    • wady rozwojowe OUN
    • zmiany nowotworowe i guzy mózgu, rdzenia kręgowego i kanału kręgowego
    • choroby demielinizacyjne (np. diagnostyka stwardnienia rozsianego – SM)
    • diagnostyka zmian niedokrwiennych mózgu i rdzenia kręgowego (udarowych), zwłaszcza we wczesnym okresie (pierwszej doby), kiedy zmiany te nie uwidaczniają się w tomografii komputerowej
    • choroby zwyrodnieniowe i degeneracyjne (np. w choroba Alzheimera)
    • schorzenia zapalne OUN: wirusowe, bakteryjne, grzybicze i pasożytnicze
    • anomalie i wady naczyń mózgowych – tętniaki, malformacje naczyniowe – (angio-MR)
    • diagnostyka obrazowa przysadki mózgowej
    • obrazowanie oczodołów i struktur wewnątrzoczodołowych
  • kręgosłupa
    • Uwidocznienie wszystkich głównych elementów kręgosłupa, w tym trzonów i łuków kręgów, krążków międzykręgowych oraz zawartości kanału kręgowego (worka oponowego, rdzenia, korzeni nerwowych).
    • Jedyna metoda pozwalająca na bezpośrednie uwidocznienie i ocenę struktury rdzenia kręgowego – badanie z wyboru w przypadku podejrzenia patologii rdzenia
    • Metoda z wyboru przy kwalifikacji chorych do zabiegu operacyjnego z powodu zmian zwyrodnieniowych (tzw. dyskopatii) oraz w monitorowaniu i ocenie skuteczności leczenia operacyjnego.

Szczegółowe wskazania:

  • Choroba zwyrodnieniowa
  • Urazy
  • Nowotwory
  • Zakażenia
  • Odmiany i wady rozwojowe
  • Malformacje naczyniowe
  • Zmiany demielinizacyjne, naczyniopochodne rdzenia kręgowego
  • Patologie szpiku kostnego
  • układu mięśniowo-szkieletowego (układ ruchu, stawy)
    • doskonała metoda badania stawów – umożliwia ocenę wszystkich elementów stawu: więzadeł i ścięgien, łąkotek stawów kolanowych, obrąbka stawowego w stawie ramiennym, chrząstki stawowej, struktur kostnych, mięśni, obecności płynu w jamie stawowej.

Wskazania do badania:

  • zmiany pourazowe,
  • zmiany zapalne.
  • ocena zaawansowania zmian nowotworowych  (stopnia złośliwości guza oraz określenie rozległości nacieku),
  • jamy brzusznej, miednicy,
    • Weryfikacja niejednoznacznego obrazu w tomografii komputerowej
    • gdy wykonanie badania tomograficznego jest niewskazane, np. alergia na środki kontrastowe lub u pacjentów, którzy otrzymali duże dawki promieniowania jonizującego.
    • rozsiane, ogniskowe zmiany w wątrobie i innych narządach miąższowych procesy rozrostowe pierwotne i wtórne
    • nerka po transplantacji
    • kamica dróg żółciowych
    • zmiany ogniskowe nadnerczy
    • guzy jelita grubego (esicy, odbytnicy)
    • inne procesy zapalne i nowotworowe miednicy małej
  • badania naczyniowe z trójwymiarowym opracowaniem obrazu,
  • Bez konieczności podawania środka kontrastowego.
  • Diagnostyka tętniaków oraz malformacji tętniczo-żylnych.
  • Wysoka czułość angiografii MR – polecana jako badania przesiewowe w diagnostyce wad naczyń mózgowych.
  • sutków ( mammografia MR),
  • Badanie z wyboru w screeningu pacjentek nosicielek genu BRCA1, BRCA2
  • Badanie przedoperacyjne dla wykluczenia wieloogniskowego procesu npl
  • Przerzut bez ogniska pierwotnego
  • Różnicowanie pomiędzy blizną popromienną a rakiem
  • Ocena po operacjach oszczędzających
  • Ocena po wszczepianiu implantów
  • cholangiografia MR – badania dróg żółciowych i przewodu trzustkowego bez podania środka kontrastującego.

PRZECIWWSKAZANIA DO BADANIA MR:

Bezwzględne:

  • rozrusznik serca (o ile nie może być przełączony w tryb bezpieczny)
  • neurostymulatory

Względne:

  • Nie zaleca się wykonywania badania MR u kobiet w I trymestrze ciąży.
  • Niektóre wszczepy, implanty oraz ciała obce w organizmie badanego również mogą uniemożliwić lub utrudnić wykonanie badania MR. Dlatego też konieczne jest zgłoszenie przed badaniem obecności w organizmie:
  • klipsów naczyniowych, filtru do żyły głównej, sztucznej zastawki serca; w przypadku wszczepienia stentów badanie przeciwwskazane do 6 tygodni od zabiegu, stenty kardiologiczne nie są przeciwwskazaniem do badania,
  • portu naczyniowego lub zastawki neurochirurgicznej,
  • protezy ocznej, ciała obcego w gałce ocznej (np. opiłek metalu),
  • spirali antykoncepcyjnej / wkładki wewnątrzmacicznej,
  • spirali embolizującej,
  • pompy insulinowej lub innego urządzenia podającego leki,
  • wewnętrznego aparatu słuchowego,
  • metalowych odłamków, szwów lub wszczepów (śruby, płytki, gwoździe, endoprotezy)
  • protez i klamer zębowych z elementami metalowymi
  • innych metalowych elementów w ciele
  • makijażu trwałego, tatuażu
  • Względnym przeciwwskazaniem jest także klaustrofobia (lęk przed małymi, ciasnymi  pomieszczeniami). Konieczne może wówczas być podanie leków uspokajających.

W  przypadku obecności sztucznej zastawki serca, klipsów naczyniowych, oraz metalicznych implantów ortopedycznych: sztucznych stawów, drutów, śrub i stabilizatorów  wskazane jest dostarczenie do pracowni MR pełnej dokumentacji dotyczącej leczenia operacyjnego, z określeniem typu zastosowanego implantu i daty jego produkcji, oraz materiału z jakiego został wykonany. Bezpieczeństwo wykonania badania można również sprawdzić na stronie www.mrisafety.com.

PRZYGOTOWANIA DO BADANIA REZONANSU MAGNETYCZNEGO – wszystkie rodzaje badań:

  • nie ma potrzeby oznaczania poziomu kreatyniny,
  • przed badaniem należy okazać dokument tożsamości,
  • należy dostarczyć dokumentację medyczną dotyczącą badanej okolicy oraz poprzednie wyniki badań (MRI, TK, USG, RTG),
  • wskazane luźne ubranie, bez metalicznych dodatków, bez biżuterii (przed wejściem do pracowni jest przebieralnia zamykana na klucz, w której można zostawić swoje rzeczy osobiste),
  • przed badaniem konieczne jest wypełnienie ankiety medycznej, możesz to zrobić bezpośrednio przed badaniem lub możesz pobrać ją TUTAJ (link) i przynieść wypełnioną w dniu badania

BADANIE WYMAGAJĄCE SPECJALNEGO PRZYGOTOWANIA:

MR jamy brzusznej

MRCP

MR miednicy

MR narządu rodnego

  • bezpośrednio przed badaniem 4 godziny bez jedzenia
  • dieta lekkostrawna na 1 dzień przed badaniem
  • zalecane doustne przyjęcie No-Spa (dawkowanie zgodnie z ulotką)

MR prostaty

  • bezpośrednio przed badaniem 4 godziny bez jedzenia
  • na dzień przed badaniem: dieta lekkostrawna oraz łagodny środek na przeczyszczenie
  • zalecane doustne przyjęcie No-Spa (dawkowanie zgodnie z ulotką)

Enterografia MR

1. Dieta:

Dwa dni przed badaniem:

  • dieta lekkostrawna
  • nie należy spożywać świeżych owoców i warzyw pestkowych (winogron, pomidorów, kiwi, truskawek, pestek siemienia lnianego, maku, ziarnistego i ciemnego pieczywa) oraz tłustych potraw

Dzień przed badaniem :

  • należy przejść na dietę płynną, unikać stałych pokarmów (dozwolone: kleiki, kisiele, buliony, herbata)

Dzień badania:

  • należy pozostać na czczo, można pić jedynie wodę niegazowaną

2. Środek przeczyszczający: 

  • dzień przed badaniem należy przyjąć środek przeczyszczający, np. Fortran. (zazwyczaj rozpuszcza się 1 saszetkę w 1 litrze wody, należy wypić małymi porcjami w ciągu 1 godziny)

3. Leki:

W dniu badania leki przyjmowane na stałe należy przyjąć zgodnie z zaleceniami

lekarza popijając niewielką ilością wody

4. W dniu badania należy:

  • zgłosić się na czczo 1,5 godziny przed wyznaczonym terminem badania,
  • posiadać ze sobą 2 litry wody niegazowanej,
  • założyć luźne, wygodne ubranie,
  • można wziąć posiłek regenerujący do spożycia po badaniu.

MR piersi

  •  badanie musi być przeprowadzone pomiędzy 5 a 14 dniem cyklu,
  • w miarę możliwości zalecane jest odstawienie leczenia hormonalnego na 1-2 miesiące przed badaniem,
  • konieczne jest dostarczenie wyników badań poprzednich (USG, mammografii, rezonansu, biopsji) oraz karty informacyjne dotyczące leczenia piersi,
  • badanie wykonujemy minimum: 12 tygodni po biopsji gruboigłowej, 6 tygodni po biopsji cienkoigłowej
  • pacjentka zapisywana jest na przybliżony termin, ostateczny termin badania jest ustalany na kilka dni przed badaniem, pacjentka powinna się skontaktować z rejestracją działu diagnostyki obrazowej celem ustalenia terminu zgodnie z dniem cyklu