Pracownia Tomografii Komputerowej (KT)

Tomografia komputerowa

Pracownia wyposażona jest w 64-rzędowy tomograf komputerowy – Philips Medical Systems, Ingenuity Core 128. Nośność stołu aparatu wynosi 204 kg, średnica otworu gantry 70cm.

W pracowni wykonuje się obrazowe badania:

  • głowy, w tym angiografia naczyń mózgowych,
  • zatok,
  • uszu (piramid kości skroniowych)
  • szyi,
  • klatki piersiowej,
  • angiografii tętnic płucnych,
  • jamy brzusznej i miednicy,
  • angiografię aorty,
  • stawów, kości i tkanek miękkich kończyn dolnych i górnych,
  • wszystkich odcinków kręgosłupa.

W celu wykonania badania pacjent musi posiadać aktualne skierowanie z poradni specjalistycznych.

Pacjent zgłasza się na badanie w wyznaczonym terminie ze skierowaniem oraz aktualnym dowodem ubezpieczenia do rejestracji Rezonansu Magnetycznego i Tomografii Komputerowej, Dział Diagnostyki Obrazowej Szpital MSWiA w Lublinie,

Przed badaniem pacjent wypełnia ankietę informacyjną o swoim stanie zdrowia, oraz wyraża zgodę na ewentualne podanie środka kontrastowego podczas badania (wzór do pobrania na dole strony).

Bardzo ważne jest dostarczenie do wglądu poprzednich badań (RTG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, USG, mammografia) oraz dokumentacji medycznej z dotychczasowej diagnostyki i leczenia. 

Pacjent odbiera wyniki badań osobiście lub przez osobę trzecią za potwierdzeniem odbioru.

Rejestracja:

Szpital MSWiA w Lublinie, ul. Grenadierów 3, budynek D, poziom 0

Kontakt telefoniczny: tel. 81 4787 555, tel. 45 95 95 555.

Godziny pracy rejestracji:

  • poniedziałek od godz. 8:00 do 19:45
  • wtorek-piątek w godzinach od 8:00 do 14:45.

Odbiór wyniku badania:

  • Wyniki ambulatoryjnych badań TK są wydawane osobiście pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu lub na podstawie stosownego upoważnienia osobie wskazanej przez pacjenta.
  • Upoważnienie może pacjent pozostawić w dniu badania.
  • Druki upoważnienia dostępne w Rejestracji oraz Pracowni KT/MR.

Informacje o metodzie

Tomografia komputerowa to nowoczesna metoda wykorzystująca promieniowanie X (promieniowanie rentgenowskie) w celu wielopłaszczyznowego uwidocznienia badanych tkanek i narządów. Istotą techniki jest odwzorowanie narządów w przekrojach, warstwami, czyli wykonywanie zdjęć tomograficznych (tomos – dzielący, graphos – zapis).

Badanie polega na prześwietleniu danego odcinka ciała wiązką promieni i pomiarze ich pochłaniania przez tkanki o różnej gęstości. Zjawisko pochłaniania promieni rentgenowskich przechodzących przez tkanki pozwala na uzyskanie obrazu o różnych odcieniach szarości. Tkanki zawierające powietrze (np. płuca) pochłaniają nieznaczną część promieniowania – są ciemne na obrazach TK, narządy miąższowe pochłaniają część promieniowania – odpowiadają im różne odcienie szarości, kości i zwapnienia charakteryzujące się wysokim pochłanianiem są jasne w obrazach TK. Dzięki temu można zlokalizować ognisko chorobowe nawet kilkumilimetrowej średnicy.
Zaawansowane techniki komputerowe umożliwiają wtórną obróbkę obrazu polegającą m.in. na tworzeniu rekonstrukcji płaszczyznowych i trójwymiarowych.
Promieniowanie rentgenowskie zostało odkryte w roku 1895 przez Wilhelma Conrada Roentgena, w 1901 roku został on nagrodzony za to odkrycie nagrodę Nobla. Pierwszy tomograf, tzw. EMI scanner, został zbudowany w 1968 roku przez sir Godfreya Newbolda Hounsfielda, z firmy EMI Ltd, z Wielkiej Brytanii. Podstawy matematyczne tego wynalazku są zasługą austriackiego matematyka Johanna Radona. Pierwsze urządzenia próbujące wykorzystać idee Radona budowali: w 1961 William Henry Oldendorf, w 1963 Allan MacLeod Cormack (Tufts University). Hounsfield i Cormack otrzymali w 1979 roku Nagrodę Nobla za wynalezienie i budowę tomografu komputerowego.

Pierwszy tomograf zainstalowano w szpitalu Atkinson Morley Hospital, w Wimbledonie, w Wielkiej Brytanii. Pierwszy pacjent został przebadany w 1972 roku. W USA pierwszy tomograf zamontowano w 1973 roku w Mayo Clinic i Massachusetts General Hospital.

Aparat TK zbudowany jest z gantry (okola), ruchomego stołu oraz konsoli operatora. Wewnątrz gantry jest zlokalizowany generator i lampa rentgenowska (źródło promieniowania) oraz system detektorów. W obecnie stosowanych aparatach (4. generacja) instalowane są ruchome lampy oraz nieruchome rzędy detektorów zlokalizowane na całym obwodzie gantry.

Pacjent układany jest na ruchomym stole, który wjeżdża z pacjentem do gantry. Stół przesuwa się podczas badania. Konsola operatorska zawiera sprzęt komputerowy służący do sterowania tomografem, planowania badania oraz do rekonstrukcji obrazów

PRZYGOTOWANIA DO BADANIA TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ – wszystkie rodzaje badań:

  1. W dniu badania należy posiadać ze sobą dokument ze zdjęciem.
  2. Wyniki wszystkich poprzedzających badań dodatkowych badanej okolicy (USG, RTG, gastroskopia) oraz wszystkie badania CT i ew. MR powinny być dostarczone przed wykonaniem tomografii komputerowej.
  3. Na badanie należy zgłosić się w wygodnym ubraniu, unikać metalowych dodatków, takich jak np. zamki, guziki, klamry, agrafki.
  4. W dniu badania można przyjąć wszystkie swoje leki.
  5. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania badania TK jest CIĄŻA lub jej podejrzenie.
  6. W przypadku badań jamy brzusznej i miednicy pacjent powinien w dniu badania należy pozostać na czczo – nie przyjmować pokarmów 5 godzin przed planowaną godziną badania. W przypadku badania bez podania kontrastu okolicy innej niż jama brzuszna i miednica, nie jest wymagane bycie na czczo.

PRZYGOTOWANIE DO BADANIA TOMOGRAFII KOMPUTEROWEJ –

z podaniem środka kontrastowego:

  1. Przed badaniem należy zgłosić rozpoznaną wcześniej alergię lub wystąpienie w przeszłości jakichkolwiek reakcji uczuleniowych na leki lub środki kontrastowe oraz skłonność do krwawień (skazę krwotoczną).
  2. Należy ocenić eGFR (poziom kreatyniny) u wszystkich pacjentów, u których ma być podany jodowy środek kontrastujący, a pomiar eGFR jest ważny przez 7 dni u chorych hospitalizowanych i 3 miesiące u pozostałych pacjentów. Badanie wykonujemy, gdy eGFR ≥30 ml/min.
  3. W przypadku chorób tarczycy (zarówno nadczynności jak i niedoczynności) pacjent musi mieć przy sobie aktualny (do 30 dni) wynik poziomu TSH w surowicy.
  4. Jeśli pacjent przyjmuje leki na stałe, w dniu badania należy je przyjąć zgodnie z dotychczasowymi zaleceniami
  5. Pacjenci dializowani – nie ma potrzeby zmiany terminu dializy.
  6. Ważne jest nawodnienie przed i po badaniu. W tym celu należy wypić co najmniej 1 litr wody najpóźniej na 2 godziny przed badaniem oraz pić wodę po badaniu w możliwie dużej ilości.

PRZYGOTOWANIE DO BADANIA TK SERCA:

  1. W dniu badania pacjent należy przyjąć wszystkie swoje leki kardiologiczne popijając je jedynie niewielką ilością wody.
  2. Przed badaniem należy być 4-5 godzin bez posiłku.
  3. Rano przed badaniem należy wypić ok. 500 ml wody niegazowanej (stopniowo, nie na raz).
  4. Na 12 godzin przed badaniem zakazane jest palenie tytoniu), spożywanie płynów zawierających kofeinę (kawa, herbata, napoje energetyzujące, niektóre napoje gazowane) i czekolady.
  5. Nie wolno zażywać leków na potencję (typu Viagra) do 48 godzin przed badaniem.
  6. Przed badaniem nie wolno wykonywać żadnej aktywności fizycznej typu spacer, bieg na przystanek czy sprzątanie.
  7. Należy dostarczyć pełną dotychczasową dokumentację kardiologiczną (wypisy ze szpitala, wyniki badań np. echo, próba wysiłkowa) wraz ze spisem aktualnie przyjmowanych leków.
  8. Z uwagi na podawane leki i premedykację należy zgłosić się na badanie z osobą towarzyszącą i nie wolno prowadzić pojazdów w tym dniu.
  9. Należy zgłosić się z aktualnym wynikiem kreatyniny/eGFR (do 3 miesięcy) i TSH (do 30 dni).

PRZEBIEG BADANIA TK:

  • Pacjent nie musi się rozbierać do badania.
  • Układany jest na ruchomym stole (zwykle na plecach), na którym wjeżdża do środka aparatu (tzw. gantry).
  • W czasie badania pacjent leży nieruchomo w specjalnym „tunelu”, który tworzą: stół, obudowa i oprzyrządowanie.
  • Jest instruowany o sposobie zachowania podczas samego badania (np. nabrać i zatrzymać powietrze, nie oddychać) w celu uzyskania najlepszej jakości zdjęć. W tym m.in. celu aparat TK wyposażony jest w tzw. intercom, czyli prosty sposób komunikacji głosowej pomiędzy pacjentem a lekarzem czy technikami.
  • W celu ochrony pacjenta przed promieniowaniem jonizującym stosujemy specjalne fartuchy ochronne.
  • Wynik badania przekazywany jest w formie opisu z dołączonymi zdjęciami na płcie CD.
  • Badanie trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut.
  • Badanie nie obciąża chorego bólem.
  • Przed wykonaniem badania konieczna jest pisemna zgoda pacjenta na dożylne podanie środka cieniującego.
  • Obecnie bardzo rzadko obserwujemy reakcje uboczne po podaniu środków cieniujących. Mogą mieć one jedynie charakter miejscowy (tzn. zaczerwienienie, pokrzywka, uczucie gorąca w miejscu podania) lub ogólny (działanie na nerki, układ sercowo-naczyniowy, nerwowy, immunologiczny).
  • O konieczności dożylnego podania środka kontrastowego decyduje podczas badania lekarz radiolog.
  • Badania szyi, klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy z zasady powinny być wykonywane z zastosowaniem dożylnego kontrastu.

Wyniki wszystkich poprzedzających badań dodatkowych (USG, RTG, gastroskopia,) oraz wszystkie badania CT i ew. MR powinny być dostarczone przed wykonaniem tomografii komputerowej.

INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE:

Przed badaniem:

  • Rozpoznana wcześniej alergia lub wystąpienie w przeszłości jakichkolwiek reakcji uczuleniowych na leki lub środki kontrastowe.
  • Wyniki wszystkich poprzedzających badań.
  • Skłonność do krwawień (skaza krwotoczna)
  • Ciąża – przeciwwskazanie do wykonania badania.
  • Przed badaniem pacjent wypełnia specjalny formularz zawierający szczegółowe pytania dotyczące stanu zdrowia oraz zgodę na badanie i podanie środka kontrastowego.

W czasie badania:

  • Podczas badania pacjent ma ciągłą możliwość kontaktu z badającymi.

W czasie badanie pacjent powinien natychmiast zgłaszać:

  • Wszelkie nagłe dolegliwości (np. ból w okolicy wkłucia dożylnego).
  • Jakiekolwiek objawy po podaniu dożylnego środka cieniującego (duszność, zawroty głowy, nudności).

JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?

  • Jeżeli zastosowano dożylnie środek kontrastowy pacjent pozostaje pod nadzorem przez ok. 20-30 minut, dopiero po tym czasie usuwane jest wkłucie dożylne a pacjent zwalniany do domu.
  • Po badaniu z podaniem kontrastu pacjent powinien zwiększyć ilość wypijanych płynów.
  • Nie ma innych specjalnych zaleceń.

MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU:

  • Czasami mogą pojawić się powikłania po podaniu środka kontrastowego.
  • Objawy takie jak: zaczerwienienie, obrzęk skóry, wysypka, nudności, wymioty, zawroty głowy, nagłe osłabienie powinny być niezwłocznie zgłoszone lekarzowi.

PRZECIWWSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA TK:

  • Przed skierowaniem pacjenta na badanie TK lekarz musi rozważyć czy korzyści z badania przeważają nad potencjalnymi zagrożeniami wynikającymi ze stosowanie promieniowania jonizującego i środków kontrastowych.
  • Z uwagi na pochłonięcie względnie dużej dawki promieniowania rentgenowskiego, badanie nie powinno być nadużywane i powtarzane bez powodu.
  • Nie może być wykonywane u kobiet będących w ciąży (zwłaszcza w pierwszym trymestrze).
  • Należy unikać wykonywania badania u kobiet w II połowie cyklu miesięcznego, u których zaistniała możliwość zapłodnienia.

PRZECIWWSKAZANIA DO PODANIA ŚRODKA CIENIUJĄCEGO:

  • ciężka niewydolność nerek GRF<30,
  • ciąża,
  • wystąpienie w przeszłości reakcji uczuleniowych na środki kontrastowe

WYNIK BADANIA:

  • Wynik badania jest sporządzany w Dziale Diagnostyki Obrazowej przez lekarza radiologa (samodzielnie przez specjalistę, ewentualnie pod nadzorem lekarza specjalisty).

ODBIÓR WYNIKU BADANIA:

  • Wyniki ambulatoryjnych badań TK są wydawane osobiście pacjentowi.
  • Inne osoby mogą odebrać wynik wyłącznie po okazaniu upoważnienia.
  • Upoważnienie może pacjent pozostawić w dniu badania.